OSB staat voor Oriented Strand Board: een plaat uit grote houtspanen die in de buitenlagen gericht in de lengte liggen en onder hoge druk met lijm geperst worden. Je gebruikt ze voor vloeren, wanden en daken, en voor tijdelijk werk zoals een eenmalige bekisting of een werfafsluiting. De norm EN 300 deelt OSB in vier klassen.
Zet deze gegevens per plaat op je Projecthoutlijst; postcode en planning vul je in bij je aanvraag.
| Klasse | Bedoeld voor (EN 300) | Wat je erover moet weten |
|---|---|---|
| OSB/1 | Algemeen gebruik in droge omstandigheden | Volgens Centrum Hout in 2011 in Europa in één fabriek en in beperkte afmetingen gemaakt; in 2022 noemde Centrum Hout type 1 moeilijk verkrijgbaar |
| OSB/2 | Dragende constructies in droge omstandigheden | Voor plaatsen die droog blijven |
| OSB/3 | Dragende constructies in vochtige omstandigheden | Vochtig is niet hetzelfde als buiten: OSB is volgens Centrum Hout niet geschikt voor permanent onbeschut buitenwerk |
| OSB/4 | Zware dragende constructies in droge of vochtige omstandigheden | Bevat meer lijm, ca. 9%, en heeft bij 18 mm hogere rekenwaarden voor buiging dan OSB/3 |
Hoe dik een plaat in een dragende vloer of een dak moet zijn, bepaalt een architect of ingenieur.
Een ouder document van Hout Info Bois noemt als normale diktes 9, 11, 12, 15, 18, 22 en 25 mm, met een rechte kant 2440 of 2500 mm lang en 1220 of 1250 mm breed, en tand en groef ook in 590 of 625 mm breed.
Wat er vandaag te krijgen is, vraag je aan de houthandel. Centrum Hout noemde OSB in 2011 leverbaar in TG (tand en groef, ook tong en groef genoemd), TG2 of TG4.
Centrum Hout geeft voor OSB deze toleranties, telkens meer of minder:
Een vaste dikte geven we niet: volgens Centrum Hout hangt de sterkte van OSB af van het type en de dikte. Een vloer is een dragende constructie: laat de dikte bepalen door een architect of ingenieur. Wij maken geen stabiliteitsberekening.
Twee gegevens uit Centrum Hout:
Geef je architect of ingenieur de klasse en de dikte die je overweegt.
Tegen vocht kan OSB/3 of OSB/4, tegen blijvend weer en wind niet. De lijmen geven OSB volgens Centrum Hout een hoge vochtwerendheid, maar de plaat is niet geschikt voor permanente onbeschutte buitentoepassing.
OSB zwelt en krimpt als het vochtgehalte verandert. Centrum Hout geeft voor OSB/3 en OSB/4 per procent vochtgehalte een verandering van 0,02% in de lengte, 0,03% in de breedte en 0,50% in de dikte. De dikte beweegt dus het meest.
Een klasse 'watervast' kent EN 300 niet. Centrum Hout noemt 'watervast' een oud begrip dat nog steeds ten onrechte gebruikt en verkeerd geïnterpreteerd wordt. Voor vochtige omstandigheden zijn OSB/3 en OSB/4 bedoeld; voor permanent onbeschut buitenwerk is OSB volgens Centrum Hout niet geschikt. Paraffine wordt volgens Centrum Hout gebruikt om de plaat waterafstotender te maken, en door de lijm rond de spanen is een ongeschuurde plaat vochtwerender dan een geschuurde.
Volgens Hout Info Bois maken zijn hoge mechanische kwaliteiten OSB vooral geschikt voor specifieke, dragende toepassingen in de bouw, en Centrum Hout noemt vloeren, wanden en daken. Multiplex bestaat uit lagen fineer; bij ongecoate multiplex zie je bovenaan het dekfineer. Voor permanent onbeschut buitenwerk is OSB volgens Centrum Hout niet geschikt. Daar noemt Centrum Hout triplex met klimaatklasse 3, waarbij ook de soort plaat meetelt.
OSB/3 is bedoeld voor dragende constructies in vochtige omstandigheden, niet voor permanent onbeschut buitenwerk. Voor een vlak dat blijvend aan weer en wind blootstaat, kies je een plaat die daarvoor bedoeld is.
Om blijvende vervorming te voorkomen, vraagt Centrum Hout OSB op te slaan op een droge, horizontale ondergrond, op even dikke balkjes met hoogstens 600 mm hart op hart. Bij een extreem droog of vochtig klimaat hoort de plaat in plastic folie.
Bevestigingsmiddelen horen volgens Centrum Hout minstens 12 mm uit de rand, bij voorkeur verzinkt of van roestvast staal. Bij nagelen gebruik je bij voorkeur geprofileerde nagels; gladde nagels of nieten moeten gecoat zijn met een lijmhars.
Centrum Hout noemt vloeren, wand- en dakelementen, eenmalige betonbekistingen, omheiningen van bouwplaatsen, schuttingen en reclameborden. Daarnaast tafelbladen, kasten, blindwerk voor meubels (de delen die je niet ziet), leg- en boekenplanken en een onderlaag voor parket en laminaat. In 2011 noemde dezelfde bron de houtskeletbouw een grote afnemer.
Ja, maar een ongeschuurde plaat bevat lijmresten en paraffine en is niet vlak of glad. Centrum Hout raadt aan ze voor een betere hechting te schuren, bij voorkeur met korrel 120, of beter platen te nemen die in de fabriek geschuurd zijn. Bij sommige varianten kan bij het schuren een wollig oppervlak ontstaan; die platen schuur je volgens Centrum Hout meerdere keren met verschillende korrels.
Centrum Hout geeft een volumieke massa, het gewicht per m³, van ongeveer 600 kg/m³ voor OSB/2 tot 650 kg/m³ voor OSB/4. Een plaat van 2500 x 1250 x 18 mm weegt dan ongeveer 34 tot 37 kg, een plaat van 2440 x 1220 x 18 mm ongeveer 32 tot 35 kg. Bij 12 mm dik is dat voor 2500 x 1250 mm ongeveer 23 tot 24 kg.
Onder normale omstandigheden wordt OSB volgens Centrum Hout niet aangetast door houtaantastende insecten. OSB van vuren kan onder langdurig vochtige omstandigheden wel gevoelig zijn voor schimmel.
OSB is niet geschikt voor permanent onbeschut buitenwerk, zwelt bij vocht het meest in de dikte, is in de breedte minder sterk dan in de lengte, en een ongeschuurde plaat is niet vlak of glad. Voor permanent onbeschut buitenwerk noemt Centrum Hout onder meer triplex met klimaatklasse 3 op de CE-markering, waarbij ook de soort plaat meetelt. Bij ongecoate multiplex zie je bovenaan het dekfineer.
Redactie Houthandel Inmijnbuurt
We baseerden deze pagina op de OSB-klassen uit EN 300 en de eigenschappen van OSB en triplex zoals Centrum Hout ze beschrijft, op de maten, de toepassingen van OSB, de opbouw van multiplex en de uitleg over spinthout van Hout Info Bois en op de prestatieverklaring van een fabrikant van berken triplex. De adviezen van het Nederlandse Centrum Hout zijn vakadvies, geen Belgische regel.
Laatst nagekeken op 30 oktober 2026.
Klaar om je hout aan te vragen?
Nog geen Projecthoutlijst? Bereken je projecthoutlijst
Vraag een offerte aan voor je houtproject