Plaatmateriaal kopen: welke houten plaat voor welke toepassing

Fineer is een laag hout van 0,6 tot 3 mm dik, geschild of gesneden van een stam. Platen verschillen vooral in wat er binnenin zit: fineer, spanen of vezels.

• Multiplex: door de kruislingse verlijming heeft de plaat volgens Hout Info Bois een grote dimensionale stabiliteit: ze krimpt en zwelt weinig. Meer bij underlayment en multiplex per toepassing.
• OSB: Hout Info Bois noemt OSB door zijn mechanische kwaliteiten vooral geschikt voor dragende toepassingen in de bouw. Klassen en diktes staan bij OSB-platen per klasse en dikte.
• Betonplex: de fenolfilm is een laag fenolkunsthars, glad of met een stroef profiel. Meer bij betonplex voor bekisting en aanhangwagenvloer.
• Spaanplaat: drie tot vijf lagen geperste spaanders. De norm EN 312 onderscheidt zeven types, P1 tot P7, naargelang de plaat droog of vochtig staat en of ze draagt.
• MDF en hardboard: vezelplaten. Bij MDF worden droge houtvezels door kunsthars gebonden, bij hardboard binden natte vezels vooral door vervilting.

Hout Info Bois deelt het gebruik van platen in drie gebruiksklassen in. Een gebruiksklasse beschrijft hoe vochtig de omgeving van de plaat is:

• Gebruiksklasse 1, droog: het vochtgehalte van de plaat stemt overeen met een klimaat van 20 °C en 65% relatieve vochtigheid.
• Gebruiksklasse 2, vochtig: de lucht is meerdere weken per jaar vochtiger dan 85% relatieve vochtigheid, zoals in keukens, badkamers en bij dakplaten.
• Gebruiksklasse 3, buiten: omstandigheden waarin de vochtigheid nog hoger kan oplopen.

Vraag naar de aanduiding uit de productnorm. Bij multiplex is dat de klimaatklasse op de CE-markering, die volgens Centrum Hout verplicht is voor plaatmateriaal dat blijvend in een bouwwerk komt: 636-1, 636-2 of 636-3, wat Centrum Hout koppelt aan binnen, beschermd buiten en het buitenklimaat. Bij OSB (OSB/1 tot OSB/4, norm EN 300) en spaanplaat (P1 tot P7, norm EN 312) zegt het type of de plaat voor droge of vochtige omstandigheden bedoeld is.

Een vuistregel ontbreekt met een reden: de sterkte verschilt per plaattype, klasse, dikte en richting. Centrum Hout geeft voor OSB van 18 mm bijvoorbeeld andere rekenwaarden voor OSB/4 dan voor OSB/3. Zo bereid je de keuze voor:

• Vraag de prestatieverklaring (DoP). Daarin vermeldt de fabrikant de prestaties van de plaat, bij Metsä Wood bijvoorbeeld per dikte. Volgens Centrum Hout is houtachtig plaatmateriaal dat blijvend in een bouwwerk komt CE-plichtig, en is de prestatieverklaring bij de leverancier op te vragen.
• Meet de ondersteuning. Noteer de afstand tussen de balken of regels hart op hart, dus tussen hun middens.
• Laat dragend werk nakijken. Wij maken geen stabiliteitsberekening. Voor dragende constructies zoals een overkapping, een dakstructuur of een vloer raadpleeg je een architect of ingenieur.

Voor plaatmateriaal op maat is een zaagplan een tekening van de plaat waarop elk stuk een plek krijgt. Stimular beschrijft het als opdeelschema's over de beschikbare plaatmaten, en wijst erop dat bij het opdelen reststroken ontstaan.

1. Teken de plaatmaat. Vraag welke plaatmaat er voor jouw plaattype is, bijvoorbeeld 2500 x 1250 mm, en teken die op schaal.
2. Leg de grote stukken eerst. Zet stukken van dezelfde breedte naast elkaar in één strook over de plaatlengte, en vul de rest met de kleinere.
3. Hou ruimte voor het zaagblad. Tussen twee stukken verdwijnt de breedte van de zaagsnede. Vraag de houthandel waar je je Projecthoutlijst afgeeft met welke breedte je rekent.
4. Noteer de richting. OSB heeft de hoogste buigsterkte in de richting van de buitenste spanen, meestal de lengte. Bij multiplex in zichtwerk bepaalt de richting van het dekfineer hoe de houttekening loopt.

Met dat plan vul je de opbouwer hieronder in. Zaagmaten en zaagwerk voor massief hout staan bij hout op maat laten zagen.

Waarom zaagwerk meetelt in je prijs, lees je bij wat de prijs van hout op maat bepaalt.

Je aanvraag stuur je via Vraag een offerte aan voor je houtproject; zo verloopt een aanvraag bij ons. Op dit moment heeft nog geen houthandel zich bij ons aangesloten. Je aanvraag blijft bij ons. Pas als er een houthandel aansluit met een bevestigd werkgebied dat je postcode omvat, en alleen met jouw uitdrukkelijke toestemming, sturen we ze door. Ondertussen heb je je Projecthoutlijst als pdf en per e-mail, om mee te nemen naar een houthandel naar keuze. Wat we per provincie doen, lees je bij houthandel in je buurt.