Voor een pergola, prieel of overkapping kies je het hout per onderdeel. Staanders in de grond vallen onder gebruiksklasse 4 (EN 335), staanders op een paalvoet en liggers in open lucht onder klasse 3. Een overkapping draagt een dak: de secties laat je bepalen door een architect of ingenieur, niet door een vuistregel.
Wij maken geen stabiliteitsberekening. Voor dragende constructies zoals een overkapping, een dakstructuur of een vloer raadpleeg je een architect of ingenieur.
Hout dat past bij de gebruiksklasse van elk onderdeel. Staat een staander in de grond, dan heb je volgens Hout Info Bois kernhout van duurzaamheidsklasse 1 of 2 zonder spint nodig, of hout dat voor grondcontact verduurzaamd is. Volgens Tropix dekt het kernhout van iroko, jatoba en Amerikaans mahonie gebruiksklasse 4 (onder meer grondcontact) toch niet, en dekt meranti dark red van nature enkel gebruiksklasse 2, binnen of onder dak. Liggers en gordingen buiten vallen onder klasse 3: daar vraagt kernhout zonder spint van klasse 1, 2 (of 3) volgens Hout Info Bois geen preventieve behandeling, en de andere soorten verduurzaam je volgens procédé A3. Grenen en vuren zijn volgens Hout Info Bois niet duurzaam genoeg om onbehandeld buiten te gebruiken.
Een dak helpt het hout. Hout Info Bois noemt plaatsen onder afdak als een van de maatregelen die de vochtopname beperken en zo de levensduur verlengen. Het Probos-infoblad op de Houtdatabase noemt dakoverstekken en het vermijden van grondcontact als voorbeelden van detaillering waarmee je al in het ontwerp kan streven naar een lagere risicoklasse.
Kies je kernhout zonder spint, weet dan dat spinthout bij doorsneden van 100 x 100 mm of meer volgens Hout Info Bois vaak moeilijk of niet te vermijden is. Dat staat in zijn antwoord over carports en terrasoverkappingen, en volgens hetzelfde antwoord worden de elementen met spinthout idealiter verduurzaamd.
Steken liggers of gordingen voorbij de staanders uit, denk dan aan de kopse kanten: Centrum Hout raadt in het algemeen aan om bij hout dat naar buiten uitsteekt de kopse kanten af te schermen.
Welke soort welke klasse haalt, staat bij de duurzaamheidsklasse per houtsoort. Het verschil tussen een duurzame soort en geïmpregneerd hout lees je bij hout voor de tuin.
Dat zeggen we je bewust niet, ook niet met een vuistregel. Laat de secties van staanders, liggers en gordingen bepalen door een architect of ingenieur en zet die maten op je Projecthoutlijst.
Centrum Hout schrijft dat aan houten bouwkundige constructies gerekend moet worden volgens de geldende regelgeving; in de EU en Nederland gebeurt dat met Eurocode 5. De sterkte van het hout zelf staat in een sterkteklasse volgens EN 338: de letter C voor naaldhout (van C14 tot C50) en D voor loofhout. Past het sterkteprofiel van een loofhoutsoort beter bij een C-klasse, zoals bij populier, dan kan die volgens Centrum Hout ook een C-klasse krijgen. Voor vuren vermeldt Centrum Hout de klassen C18 en C24.
Hout kan visueel of machinaal op sterkte worden gesorteerd. Machinaal gesorteerd hout draagt de markering M; bij visueel gesorteerd hout vind je de sorteernorm in het CE-merk. Voor vuren en grenen gaat visuele sortering volgens Centrum Hout maximaal tot C30. Meer daarover lees je bij sterkteklassen van constructiehout.
Wij maken geen stabiliteitsberekening en geven geen secties voor een dragende constructie. Vraag je houthandel wel naar de sterkteklasse die je ontwerper opgeeft.
Een vaste diepte geven we niet: daar vonden we geen neutrale regel voor. Laat bij een overkapping ook de verankering bepalen door een architect of ingenieur. Je kan de staanders ook op een metalen paalvoet zetten. In een antwoord over carports en terrasoverkappingen raadt Hout Info Bois aan grondcontact te vermijden en palen of balken op metalen kolomvoeten of paalhouders te monteren.
Op een paalvoet vallen de staanders onder gebruiksklasse 3 in plaats van 4.
Welke paalvoet de krachten van je overkapping aankan en hoe hij in de fundering vastzit, haal je uit de voorschriften van de fabrikant en het advies van je architect of ingenieur.
Een vrijstaande carport of overkapping kan vrijgesteld zijn als vrijstaand bijgebouw, als ze aan alle voorwaarden van het Vrijstellingenbesluit voldoet. Voor een aangebouwd bijgebouw is volgens de Hulpgids van de Vlaamse overheid sinds 1 maart 2026 een vergunning vereist. Check bij je gemeente wat voor jouw situatie geldt.
Het Vlaamse Vrijstellingenbesluit (art. 2.1, 11°, gelezen op 29 oktober 2026) stelt "van het hoofdgebouw vrijstaande niet voor verblijf bestemde bijgebouwen, met inbegrip van carports" vrij, met deze voorwaarden:
Volgens artikel 2.2 moet het bijgebouw volledig binnen 30 meter van de hoofdzakelijk vergunde of vergund geachte woning staan en niet in ruimtelijk kwetsbaar gebied, parkgebied uitgezonderd. Er mag ook geen vergunningsplichtige functiewijziging gebeuren, en het aantal woongelegenheden moet gelijk blijven. Een pergola noemt het besluit niet bij naam. Niet-overdekte constructies, zonder bouwvolume en tot 1,5 meter boven het maaiveld, hebben een eigen vrijstelling met eigen voorwaarden (art. 2.1, 8°): enkel in de zij- en achtertuin, tot op 1 meter van de perceelsgrens of tegen een bestaande scheidingsmuur, samen hoogstens 80 vierkante meter, de bestaande inbegrepen, en met het hemelwater op het eigen terrein. Ook daarvoor gelden de voorwaarden van artikel 2.2. Een constructie die hoger is dan 1,5 meter, valt daar niet onder. Of een hogere pergola onder een andere vrijstelling valt, beoordeelt de gemeente.
Over aangebouwde bijgebouwen schrijft de Hulpgids van de Vlaamse overheid: "Sinds 1 maart 2026 kunnen aangebouwde bijgebouwen niet meer gemeld worden, maar is hiervoor een vergunning vereist." Of jouw overkapping tegen de woning als aangebouwd bijgebouw telt, beoordeelt de gemeente. De vrijstelling geldt alleen als je bouwwerk niet strijdig is met onder meer een stedenbouwkundige verordening, een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan, een bijzonder plan van aanleg of bepaalde verkavelingsvergunningen van minder dan vijftien jaar oud (art. 1.3 en 1.4). Het besluit geldt ook niet in onder meer een vijf meter brede strook vanaf de bovenste rand van het talud van een ingedeelde waterloop, tenzij de werken gebeuren na goedkeuring of machtiging van de beheerder van de waterloop (art. 1.6). Voor beschermde monumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten geldt volgens het besluit een apart systeem van toelatingen (art. 1.2).
Neem geen secties over van een ander project: laat de maten voor jouw overkapping bepalen door een architect of ingenieur.
In de grond bieden volgens Hout Info Bois alleen soorten van duurzaamheidsklasse 1 of 2 voldoende weerstand, en dan het kernhout zonder spint. Anders heb je hout nodig dat voor grondcontact verduurzaamd is. Volgens Tropix dekt het kernhout van iroko, jatoba en Amerikaans mahonie gebruiksklasse 4 toch niet, en dekt meranti dark red van nature enkel gebruiksklasse 2.
Sinds 1 maart 2026 kan je aangebouwde bijgebouwen volgens de Hulpgids niet meer melden: er is een vergunning nodig. Of je overkapping tegen de woning als aangebouwd bijgebouw telt, beoordeelt de gemeente.
De 40 vierkante meter uit het Vrijstellingenbesluit geldt per goed, met alle bestaande vrijstaande bijgebouwen erbij. Een carport naast een tuinhuis telt dus samen.
Een vrijstaande carport kan zonder vergunning in de zijtuin tot op 3 meter van de perceelsgrenzen en in de achtertuin tot op 1 meter, als hij aan alle voorwaarden van het Vrijstellingenbesluit voldoet (art. 2.1, 11°, en art. 2.2). Op of tegen de grens valt hij enkel onder die vrijstelling in de achtertuin, als hij tegen een bestaande scheidingsmuur komt die niet gewijzigd wordt. Check bij je gemeente of er lokale regels gelden.
Het Nederlandse Centrum Hout schrijft dat men, als er niets over afgesproken is, gebruikelijk uitgaat van luchtgedroogd hout (boven 23 %) voor buitentoepassingen als terrasdelen of pergola's, en vindt het van belang om het vochtgehalte vooraf af te spreken. Doe dat met de houthandel waar je je Projecthoutlijst afgeeft.
Van onder meer de houtsoort, de sectie, de lengte, de aantallen, het zaagwerk en of je levering of afhalen verkiest. De houthandel maakt de prijs; wij tonen geen bedragen en hebben geen prijsgegevens.
Zet elk onderdeel als aparte regel op je lijst: staanders, liggers, gordingen en schoren, met houtsoort, sectie, lengte en aantal. Heb je de secties nog niet, beschrijf je ontwerp dan in eigen woorden en laat ze eerst bepalen. Je aanvraag gaat pas naar een houthandel zodra er een aansluit met een bevestigd werkgebied dat je postcode omvat, en dan alleen met jouw uitdrukkelijke toestemming.
Redactie Houthandel Inmijnbuurt
We baseerden deze pagina op de gebruiksklassen uit EN 335, de veelgestelde vragen en het document over acetyleren van Hout Info Bois, op het infoblad van Probos over houtsoortenkeuze, op het vakadvies van Centrum Hout over vocht en sterkteklassen, op de geconsolideerde tekst van het Vlaamse Vrijstellingenbesluit en de Hulpgids van de Vlaamse overheid, en op de Tropix-fiches van CIRAD voor grondcontact en meranti dark red. Secties, verankering en stabiliteit laten we bewust aan je architect of ingenieur.
Laatst nagekeken op 29 oktober 2026.
Klaar om je hout aan te vragen?
Nog geen Projecthoutlijst? Bereken je projecthoutlijst
Vraag een offerte aan voor je houtproject